EEN PLEIN MET BETEKENIS

INLEIDING
Het Wilhelminaplein combineert wonen en horeca rondom het plein. Op het plein aan één zijde parkeren en aan de andere zijde een plaats voor terrassen, een markt of een evenement. De huidige inrichting is onrustig maar wel functioneel. Het prijsvraagprogramma stelt de functies van het plein niet ter discussie. Daarom hebben wij de invulling van de prijsvraag vertaald naar een versterking van functies op het plein. Voor de inrichting van het plein gebruiken we geen orthogonaal stelsel maar de beweging van de mens over het plein. Zichtlijnen spelen een belangrijke rol, bijvoorbeeld bij het plaatsen van de beelden. Inspiratiebron is de plattegrond van de omgeving van de Acropolis in Athene.

MAJESTEIT
Om te beginnen willen we de ruimtelijke vorm van het plein verbeteren door een helder transparant glazen gebouw te plaatsen tussen Willemstraat en plein. Dit gebouw houdt het verkeerslawaai van het plein weg en verhoogt de intimiteit van het plein. We noemen het gebouw met een uitstraling van een glaspaleis, “De Majesteit”. In het gebouw bevinden zich één of meer grand-cafés en restaurants met zalen voor muziek en ontmoeting. Eventueel aan de Willemstraatzijde enkele winkels. Het gebouw geeft het te hoge gebouw van de GGzE een tegenwicht en sluit tevens de ruimte tussen twee flats aan de overzijde van de Willemstraat af. De ruimte tussen deze flats geeft in de huidige situatie een ruimtelijke oneindigheid aan het plein. De bijzondere ronde vorm (in de definitieve uitwerking verder vorm te geven) van de bovenbouw van “De Majesteit” steekt even de Willemstraat in om het plein aan te kondigen vanaf die straat.

FUNCTIES
Het parkeren wordt op één deel van het plein versterkt, zodat op het overgebleven deel meer terrassen kunnen komen. Deze delen worden ruimtelijk van elkaar gescheiden door een muur van één tot anderhalve meter hoogte. De scheiding houdt de loop aan één kant van het plein. Er zou voor de definitieve inrichting van het plein gestudeerd moeten worden op een parkeerkelder onder het plein, als bijdrage aan de kwaliteit van wonen en leven.

MONUMENT EN WATER
Het Amnesty-monument wordt verplaatst naar de centrale dwars-as van het plein, op een plaats waar het ruimtelijk en visueel beter tot zijn recht komt. De betekenis wordt versterkt door het een onderdeel te laten uitmaken van een groter, monumentaal werk, te realiseren samen met de oorspronkelijke kunstenaar, Hans van Eerd. Via het thema water dat steeds opduikt als vraag in allerlei invullingen van pleinen in Eindhoven (o.a. de Heuvel) wordt geantwoord met een nieuw beeld dat refereert aan waternood, het tekort aan water. Een grote gestileerde vrouwenfiguur, tegen een opening tussen gebouwen (een diabolovorm verwijst naar het bestaande monument) schrijdt voort en draagt een schaal waaruit zij water morst. Dit water stroomt naar het verplaatste Amnesty-monument. Het totale monument verwijst naar de ongelijke verdeling van bronnen en vrijheid in de wereld. De hoekige muur symboliseert de scheiding arm/rijk. Het totale ensemble maakt van het plein ook een plaats voor reflectie.

PERGOLA, VERLICHTING EN PODIUM
Ongeveer op de plaats waar vroeger een muziekkiosk stond, wordt nu een klein podium gebouwd. Misschien niet in het prijsvraagprogramma gevraagd maar cultuurhistorisch verantwoord. De horecabezoekers zullen zich concentreren onder en achter de pergola bij de cafés. De horeca zou slechts aan deze zijde van het plein gedoogd moeten worden. De pergola herbergt de verlichting van dat gedeelte van het plein, en is te gebruiken als constructie om het plein gedeeltelijk te overdekken bij festiviteiten. De gevel van “De Majesteit” kan in de zomer over twee verdiepingen geopend worden zodat het gebied onder de pergola wordt vergroot tot in het gebouw.
De rest van het plein wordt traditioneel met lantaarns verlicht, aansluitend bij de omgeving.

VERKEER EN PARKEREN
Het autoverkeer en het parkeren van auto’s wordt geconcentreerd aan één zijde van het plein. Dit maakt het mogelijk de terrassen te laten lopen vanaf de bestaande horeca tot op ver het plein en het pleingevoel te versterken.
De verbinding met de Prins Hendrikstraat wordt gemaakt door de rode bestrating op één niveau te leggen met het gele plein. Bij grote manifestaties kan het verkeer tijdelijk worden omgeleid. De overige straten worden met trottoirbanden afgewerkt. De verlengde Julianastraat over het Wilhelminaplein blijft tweerichtingsverkeer. De overige straten blijven éénrichtingverkeer. De fietsers hebben rondom het plein fietsenstallingen, niet op het terrasgedeelte van het plein. De voetgangers hoeven op het plein niet te letten op het verkeer. Bij de nieuwe inrichting van de Willemstraat lijkt een beschermde oversteek met vluchtheuvel voor de hand te liggen. Deze oversteek zou aan de westzijde van “De Majesteit” vanaf de verlengde Julianastraat komen te liggen.

MATERIALEN
De keuze van bestrating is in hoofdzaak een combinatie van gele en rode gezande baksteen. Bij de ene kleur wordt de ander licht bijgemengd, hier en daar geconcentreerder. Dit is nader te ontwerpen. De hoekige muur die het plein scheidt wordt van een natuur(zand)steen gemaakt. Verdere detaillering moet volgen. De openbare toiletten worden aan de westzijde van de Majesteit opgenomen Een beperkte taxistandplaats zou daar ook kunnen liggen. De containers van de bewoners staan op de centrale dwars-as aan de straat op het plein, verborgen achter een muur. Verdere uitwerking hangt af van de grootte en het aantal containers.

BOMEN EN GROEN
Bomen zijn voor een overgroot deel behouden. Bomenrijen worden aangevuld zodat er een heldere groenstructuur ontstaat. Stroken, met struiken beplant onderbreken de verhardingen ten behoeve van het parkeren.

KOSTEN
Door het in hoofdzaak behouden van de wegenstructuur, de parkeerplaatsen en het introduceren van een nieuw gebouw voor een commerciële exploitatie is dit project financieel realistisch. Het budget kan voor een groot deel voor de verhoging van de kwaliteit worden ingezet. Deze kwaliteit zal onder andere in verdere detaillering van de bestrating en de inrichting tot uiting komen.